Tăng đường huyết buổi sáng: Nguyên nhân phổ biến và cách xử trí hiệu quả

15/06/2018

Tăng đường huyết buổi sáng có thể là một phản ứng tự nhiên của cơ thể (hiện tượng bình minh) hoặc hậu quả của quá trình kiểm soát lượng đường trong máu kém (hiệu ứng Somogyi). Hai nguyên nhân này cùng liên quan đến sự thay đổi hormon, tuy nhiên cách thức tác động và biện pháp xử trí sẽ khác nhau.

Tăng đường huyết buổi sáng do hiện tượng bình minh

Khi bạn ngủ, rất nhiều phản ứng vẫn được diễn ra trong cơ thể và hiện tượng bình minh là chính là kết quả của 2 trong số các phản ứng đó, bao gồm:

  • Tăng giải phóng đường dự trữ tại gan vào máu.
  • Tăng sản sinh các hormon tăng trưởng, cortisol, glucagon, epinephrine làm giảm khả năng hoạt động của lnsulin, từ đó làm tăng đường máu.

Những phản ứng này có vai trò chuẩn bị năng lượng giúp bạn bắt đầu ngày mới. Ở người khỏe mạnh, cơ thể sẽ tự điều chỉnh hiện tượng tăng đường huyết bình minh bằng cách kích thích tuyến tụy sản xuất nhiều lnsulin hơn. Nhưng nếu bạn bị tiểu đường, chức năng của tuyến tụy và khả năng hoạt động của lnsulin bị suy giảm. Mối cân bằng bị phá vỡ và đường huyết buổi sáng tăng cao.

Xem thêm:

Tăng đường huyết buổi sáng xảy ra khá phổ biến ở người tiểu đường tuýp 2

Cách xử trí hiện tượng bình minh

Hiện tượng bình minh có thể được ngăn chặn bằng một số biện pháp như:

  • Hạn chế ăn tinh bột trước khi đi ngủ hoặc ăn tối sớm hơn.
  • Thay đổi thời điểm dùng thuốc: Uống thuốc trước khi đi ngủ.
  • Hỏi bác sĩ về việc điều chỉnh liều dùng hoặc đổi loại thuốc điều trị khác (lnsulin tác dụng kéo dài thay lnsulin tác dụng nhanh vào buổi tối).
  • Vận động nhẹ nhàng sau khi ăn tối.
  • Sử dụng bơm tiêm lnsulin tự động (thường áp dụng với người tiểu đường tuýp 1).

Ngoài ra, bạn có thể áp dụng mẹo ăn nhẹ vào buổi sáng để đưa đường huyết trở lại mức bình thường. Điều này giúp cơ thể biết rằng đã đến lúc phải ngừng tiết các hormon chống lnsulin.

Hiệu ứng Somogyi gây tăng đường huyết buổi sáng do sai lầm trong điều trị tiểu đường

Nguyên nhân phổ biến thứ hai gây tăng đường huyết bình minh là hiệu ứng Somogyi hay tăng đường huyết phản ứng. Mặc dù cũng liên quan đến sự thay đổi hormon trong cơ thể, nhưng khác với hiện tượng bình minh, hiệu ứng Somogyi xuất phát từ việc kiểm soát đường huyết không hiệu quả. Khi bạn dùng quá liều lnsulin hay thuốc hạ đường huyết vào buổi tối hoặc bỏ bữa ăn nhẹ trước khi ngủ, lượng đường trong máu ban đêm sẽ giảm và tạo “phản ứng ngược”. Cơ thể tiết nhiều hormon có tác dụng chống lại lnsulin gây tăng đường huyết.

Cách xử trí hiệu ứng Somogyi:

Khắc phục hiệu ứng Somogyi không khó. Bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc điều trị (giảm liều dùng buổi tối, thay đổi thời gian dùng hoặc loại thuốc) hoặc yêu cầu bạn ăn nhẹ trước khi đi ngủ với lượng nhỏ tinh bột và protein.

Làm sao để biết tăng đường huyết buổi sáng do đâu?

Để biết bạn bị tăng đường huyết buổi sáng do hiện tượng bình minh hay hiệu ứng Somogyi, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn kiểm tra đường huyết vào giữa đêm (2 – 3 giờ sáng) trong vài ngày liên tiếp. Nếu kết quả đường huyết ban đêm thấp, khả năng cao là hiệu ứng Somogyi, ngược lại, nguyên nhân chủ yếu là do hiện tượng bình minh.

Cách phân biệt tăng đường huyết do hiệu ứng Somogyi và hiện tượng bình minh

Tăng đường huyết buổi sáng có thể là một vấn đề đáng lo ngại. Nếu tình trạng này xuất hiện trong nhiều ngày liên tiếp, hãy cố gắng đo đường huyết ban đêm và báo cho bác sĩ của bạn.

Xem thêm:

Dược sĩ Bích Ngọc

Tham khảo:

https://www.webmd.com/diabetes/morning-high-blood-sugar-levels

https://www.webmd.com/diabetes/insulin-pump

 

Rate this post

Viết bình luận

 Call Phone